హోర్ముజ్ చర్చల్లో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొత్త ప్రతిష్టంభన

ప్రధాన వార్త & ముఖ్య విషయాలు

హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడంపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య జరుగుతున్న చర్చలు కొత్త డిమాండ్లతో మరింత సంక్లిష్టంగా మారాయి. ఇరువైపులా కఠినమైన షరతులు తెరపైకి రావడంతో ఐదు నెలలుగా కొనసాగుతున్న యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఉద్దేశించిన విస్తృత శాంతి ఒప్పందంపై సందేహాలు పెరిగాయి.

హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన మార్గాల్లో ఒకటి. ఫిబ్రవరి చివర్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే ముందు ప్రపంచంలోని చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు సరఫరాల్లో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ జలమార్గం ద్వారా రవాణా అయ్యేది. యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత ఇరాన్ ఈ మార్గంలో నౌకాయానాన్ని దాదాపుగా నిలిపివేసింది. ప్రస్తుతం ఒమన్‌తో జరుగుతున్న చర్చల్లో కొత్త నౌకాయాన మార్గాలు, భవిష్యత్ నిర్వహణపై చర్చలు సాగుతున్నాయి.

హోర్ముజ్‌ను తిరిగి తెరవాలంటే అమెరికా పలు షరతులను అంగీకరించాలని ఇరాన్ కోరుతోంది. అమెరికా బెదిరింపులు, ఇరాన్ మరియు దాని మిత్రులపై దాడులు ముగియాలని, ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై అమెరికా నావికా దిగ్బంధనం తొలగించాలని, ఇరాన్ చుట్టుపక్కల నుంచి అమెరికా నావికా, వైమానిక దళాలను ఉపసంహరించుకోవాలని కోరింది. యుద్ధంలో జరిగిన నష్టానికి పరిహారం, ఆంక్షల ఎత్తివేత, స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను షరతుల్లేకుండా విడుదల చేయాలని కూడా డిమాండ్ చేసింది.

నేపథ్యం & ప్రకటనలు

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ఇరాన్ నుంచి పరిహారం కోరుతూ కొత్త డిమాండ్లను ముందుకు తెచ్చారు. గత దశాబ్దాల్లో ఇరాన్ చర్యల వల్ల జరిగిన మరణాలు, నష్టాలకు పరిహారం చెల్లించాలని ఆయన అన్నారు. లెబనాన్, సిరియా, యెమెన్, గాజాలో జరిగిన నష్టం, మరణాలకు కూడా ఇరాన్ బాధ్యత వహించాలని పేర్కొన్నారు.

అయితే అమెరికా వైస్ ప్రెసిడెంట్ జేడీ వాన్స్ ఇటీవల ఒప్పందం కుదిరే అవకాశాలపై ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఇరాన్ టోల్ విధించే ఉద్దేశం లేదని అమెరికాకు తెలిపినట్లు కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ మాత్రం ఒమన్‌తో భవిష్యత్ హోర్ముజ్ నిర్వహణపై చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్నాయని తెలిపారు. అమెరికాతో నేరుగా చర్చలు జరపడం లేదని, మధ్యవర్తుల ద్వారా సందేశాలు మార్పిడి అవుతున్నాయని ఇరాన్ చెబుతోంది.

ప్రభావం & తదుపరి పరిణామాలు

చర్చల్లో ఏర్పడిన ప్రతిష్టంభన ఇప్పటికే ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపుతోంది. ట్రంప్ తాజా పరిహారం డిమాండ్లు వెలువడిన తర్వాత చమురు ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఒప్పందం త్వరగా కుదిరే అవకాశాలు తగ్గడంతో మంగళవారం కూడా ధరలు పెరిగాయి.

ఇరువైపులా చర్చల వైఖరి మరింత కఠినంగా మారిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. సెంటర్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ పాలసీకి చెందిన నెగర్ మోర్టజావి ప్రకారం, గరిష్ఠ స్థాయి డిమాండ్లు దౌత్యపరమైన పరిష్కారాన్ని కష్టతరం చేస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో మళ్లీ యుద్ధం జరగదన్న హామీతో పాటు యుద్ధానంతర ఆర్థిక ఉపశమనాన్ని కూడా ఇరాన్ కోరుతోంది.

ప్రస్తుతం హోర్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణపై అమెరికా, ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడుతుందా అన్నదే కీలకంగా మారింది. ఈ వివాదం పరిష్కారం అయ్యే వరకు విస్తృత శాంతి చర్చలు తిరిగి ప్రారంభమయ్యే అవకాశాలు అనిశ్చితంగానే ఉన్నాయి.