వినియోగదారులకు UPI ఉచితం.. కేంద్రం కీలక స్పష్టత

ప్రధాన వార్త & కీలక వివరాలు

UPI వినియోగంపై వినియోగదారులకు లావాదేవీ ఛార్జీలు విధించబోవడం లేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. UPIపై భవిష్యత్తులో ఛార్జీలు వస్తాయన్న ఊహాగానాల నేపథ్యంలో ఈ ప్రకటన వచ్చింది. Payment and Settlement Systems Act, 2007లో ఇటీవల ప్రతిపాదించిన సవరణపై చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో ప్రభుత్వం ఈ స్పష్టత ఇచ్చింది.

వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే అన్ని UPI లావాదేవీలు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. వ్యాపారులకు సంబంధించిన లావాదేవీల్లో కూడా అత్యధిక భాగం ఉచితంగానే ఉంటుందని పేర్కొంది. భవిష్యత్తులో Merchant Discount Rate (MDR) ప్రవేశపెట్టినా, అన్ని లావాదేవీలపై ఒకేసారి వర్తించదని, నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన కొన్ని లావాదేవీలకు మాత్రమే వర్తించే అవకాశం ఉందని వెల్లడించింది.

Payments Council of India కూడా వినియోగదారులకు UPI ఉచితంగానే కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేసింది. చిన్న వ్యాపారులు డిజిటల్ చెల్లింపులను స్వీకరించేందుకు కూడా ఛార్జీలు ఉండవని తెలిపింది. అదే సమయంలో సైబర్ సెక్యూరిటీ, మోసాల నివారణ, మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతిక అభివృద్ధి కోసం నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరమని పేర్కొంది.

నేపథ్యం & కీలక ప్రకటనలు

Payment and Settlement Systems Act, 2007లోని Section 10Aను సవరించే బిల్లును లోక్‌సభ ఆమోదించిన తర్వాత UPI ఛార్జీలపై చర్చ మొదలైంది. అయితే ఈ సవరణ స్వయంగా UPIపై MDRను విధించదని ప్రభుత్వం తెలిపింది. దీనిని భవిష్యత్ విధానానికి అవకాశం కల్పించే enabling provisionగా వివరించింది.

Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026 పార్లమెంట్ ఆమోదం పొందినట్లయితే, UPI మరియు Services Steering Committee ఏదైనా MDR అవసరమా అనే అంశంపై నిర్ణయం తీసుకుంటుందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఈ కమిటీకి National Payments Corporation of India (NPCI) నేతృత్వం వహిస్తుంది.

భవిష్యత్తులో MDR ప్రవేశపెట్టినా అది నామమాత్రంగా ఉంటుందని, సాధారణ డెబిట్ మరియు క్రెడిట్ కార్డు MDRల కంటే తక్కువగా ఉండేలా రూపొందించవచ్చని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. UPI లావాదేవీలు భారీగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సైబర్ సెక్యూరిటీ, మోసాల నివారణ, మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతిక అభివృద్ధికి నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరమని తెలిపింది.

2016-17లో ప్రారంభమైన UPI ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్‌టైమ్ పేమెంట్ వ్యవస్థగా ఎదిగింది. జూలై 2026లో ఒక్క నెలలోనే UPI ద్వారా 2,366 కోట్ల లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి మొత్తం విలువ ₹29.9 లక్షల కోట్లు. ప్రస్తుతం 11 విదేశీ దేశాల్లో కూడా UPI సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

ప్రభావం & తదుపరి పరిణామాలు

సాధారణ వినియోగదారులకు ప్రస్తుతానికి స్పష్టమైన సందేశం ఏమిటంటే UPI ద్వారా డబ్బు పంపేందుకు కొత్త లావాదేవీ ఛార్జీ ఉండదు. వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. చాలా వరకు వ్యాపారి చెల్లింపులు కూడా ఉచితంగానే ఉండనున్నాయి.

UPIపై విస్తృతంగా ఛార్జీలు విధించడమే లక్ష్యం కాదని, డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థను దీర్ఘకాలంలో స్థిరంగా కొనసాగించేందుకు అవసరమైన విధానాన్ని రూపొందించడమే ఉద్దేశమని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. గ్రామీణ, సెమీ అర్బన్ ప్రాంతాల్లో UPI వినియోగాన్ని మరింత విస్తరించడంతో పాటు సైబర్ ముప్పులు, మోసాలను ఎదుర్కొనేందుకు బలమైన మౌలిక వ్యవస్థ అవసరమని పేర్కొంది.

UPI వ్యవస్థలో భద్రత, విశ్వసనీయత, మోసాల నివారణకు నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరమని PCI కూడా తెలిపింది. భవిష్యత్తులో MDRపై నిర్ణయం తీసుకోవడం ప్రతిపాదిత చట్టపరమైన వ్యవస్థ, UPI మరియు Services Steering Committee నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ప్రస్తుతం మాత్రం వినియోగదారులు ఎలాంటి లావాదేవీ ఛార్జీలు లేకుండా UPIని ఉపయోగించవచ్చు. UPI ఛార్జీలపై వచ్చే సమాచారాన్ని నమ్మే ముందు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, RBI, NPCI వంటి అధికారిక వర్గాల సమాచారాన్ని మాత్రమే పరిశీలించాలని ప్రభుత్వం సూచించింది.