హైదరాబాద్‌లో డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసం.. వృద్ధుడికి రూ.15.7 లక్షలు నష్టం

ప్రధాన వార్త మరియు వాస్తవాలు

హైదరాబాద్‌లో సైబర్ మోసగాళ్లు ఎంత పక్కాగా ఒక నకిలీ విచారణను నడిపించగలరో ఈ ఘటన మరోసారి చూపించింది. మియాపూర్‌కు చెందిన 79 ఏళ్ల రిటైర్డ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగి డిజిటల్ అరెస్ట్ మోసానికి గురై రూ.15.7 లక్షలు కోల్పోయినట్లు పోలీసులు తెలిపారు.

పోలీసుల వివరాల ప్రకారం.. ఆగస్టు 31న బాధితుడికి గుర్తుతెలియని నంబర్ నుంచి ఫోన్ వచ్చింది. మనీలాండరింగ్ కేసులో తనకు సంబంధం ఉందని కాలర్ ఆరోపించాడు. మరుసటి రోజు అదే నంబర్ నుంచి మళ్లీ ఫోన్ చేసి, ఓ ‘ఉన్నతాధికారి’తో మాట్లాడాలని సూచించారు. అనంతరం వీడియో కాల్‌లో మాట్లాడిన నిందితులు.. మనీలాండరింగ్‌తో పాటు టెర్రర్ ఫండింగ్ కేసులతోనూ తనకు సంబంధం ఉందని ఆరోపించినట్లు ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.

అబ్దుల్ సలీమ్ అనే వ్యక్తిపై దాడి సందర్భంగా సీబీఐ అధికారులు 247 డెబిట్ కార్డులను స్వాధీనం చేసుకున్నారని, వాటిలో ఒకటి బాధితుడిదేనని నిందితులు చెప్పినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. ఆ కార్డుకు అక్రమ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన రూ.2 కోట్ల లావాదేవీలు ఉన్నాయని కూడా బెదిరించినట్లు చెప్పారు. తనకు ఆ కార్డుతో ఎలాంటి సంబంధం లేదని బాధితుడు చెప్పినా.. అరెస్ట్ చేస్తామని భయపెట్టినట్లు పోలీసులు తెలిపారు.

నేపథ్యం మరియు అధికారిక ప్రకటనలు

అనంతరం నిందితులు ‘డిజిటల్ వెరిఫికేషన్’ పేరుతో కొత్త నాటకానికి తెరతీశారు. తన నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించుకోవాలంటే డబ్బు బదిలీ చేయాలని బాధితుడిని ఆదేశించినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. సెక్యూరిటీ డిపాజిట్, జీఎస్టీ, వెరిఫికేషన్ ఛార్జీలు, కోర్టు ఫీజులు, ఆలస్య రుసుము వంటి వివిధ కారణాలు చెప్పి రెండు విడతల్లో డబ్బులు బదిలీ చేయించుకున్నట్లు ఫిర్యాదులో ఉంది.

ఇలా మొత్తం రూ.15.7 లక్షలు బదిలీ చేసిన తర్వాత ఆ డబ్బును వెరిఫికేషన్ పూర్తయ్యాక తిరిగి ఇస్తామని నిందితులు హామీ ఇచ్చినట్లు పోలీసులు తెలిపారు.

మోసం కేవలం డబ్బు అడగడంతోనే ఆగిపోలేదు. బాధితుడితో నిరంతరం సంబంధంలో ఉంటూ ప్రతి రెండు గంటలకు ఆయన ఎక్కడ ఉన్నారు, పరిస్థితి ఎలా ఉందో తెలుసుకున్నట్లు పోలీసులు చెప్పారు. విషయం కుటుంబ సభ్యులకు కూడా చెప్పకూడదని ఆదేశించారని తెలిపారు. ‘సెల్ఫ్ క్వారంటైన్’ పేరుతో ఒంటరిగా ఉండాలని కూడా సూచించినట్లు చెప్పారు.

వాట్సాప్ వీడియో కాల్స్‌లో సీబీఐ కార్యాలయాన్ని పోలిన నకిలీ బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌ను ఉపయోగించి.. నిజంగానే అధికారుల విచారణ జరుగుతోందన్న నమ్మకాన్ని కలిగించినట్లు పోలీసులు తెలిపారు. చివరకు తాను మోసపోయినట్లు గుర్తించిన బాధితుడు సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులను ఆశ్రయించారు. ఈ ఫిర్యాదుపై కేసు నమోదైంది.

క్రిహా విశ్లేషణ

ఈ ఘటనలో అసలు ప్రమాదకరమైన విషయం డబ్బు అడిగిన తీరు మాత్రమే కాదు.. బాధితుడి చుట్టూ ఒక నకిలీ వ్యవస్థను సృష్టించిన విధానం. ఒక అధికారి, మరో ఉన్నతాధికారి, వీడియో కాల్, నకిలీ కార్యాలయ బ్యాక్‌గ్రౌండ్, నిరంతర పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలను కలిపి నిందితులు ఒక ‘నిజమైన దర్యాప్తు’ జరుగుతోందన్న వాతావరణాన్ని సృష్టించినట్లు ఫిర్యాదులో కనిపిస్తోంది.

ప్రతి రెండు గంటలకు లొకేషన్, పరిస్థితిని తెలుసుకోవడం కూడా ఈ మోసంలో కీలకమైన అంశంగా కనిపిస్తోంది. డబ్బు తీసుకోవడం మాత్రమే లక్ష్యంగా కాకుండా.. బాధితుడు ఇతరులతో మాట్లాడి వాస్తవాన్ని తెలుసుకునే అవకాశాన్ని కూడా తగ్గించడమే ఈ ఒత్తిడి విధానంలో ముఖ్య ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.

ఇక్కడ మరో విషయం స్పష్టమవుతోంది. డిజిటల్ టెక్నాలజీపై అవగాహన ఉన్నా లేకపోయినా.. భయం, అధికారుల పేర్లు, అరెస్ట్ బెదిరింపులు, రహస్యంగా ఉంచాలన్న ఆదేశాలు ఎవరినైనా ఒత్తిడికి గురిచేయవచ్చు. అందుకే కుటుంబ సభ్యులకు విషయం చెప్పకుండా ఉండమనే సూచన కనిపించినప్పుడు అప్రమత్తం కావడం చాలా ముఖ్యం.

చట్ట అమలు సంస్థలు నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించుకోవడానికి వ్యక్తిగత ఖాతాల నుంచి డబ్బు బదిలీ చేయాలని కోరడం సాధారణ న్యాయ ప్రక్రియ కాదు. అరెస్ట్ చేస్తామని బెదిరిస్తూ డబ్బు అడిగే కాల్స్ వస్తే.. కాల్‌లో చెప్పిన నంబర్లను ఉపయోగించకుండా సంబంధిత అధికారిక మార్గాల ద్వారా స్వతంత్రంగా ధృవీకరించడం అత్యంత కీలకం.